Proces szesnastu
Przebiegi i końcowy efekt procesu szesnastu, czyli procesu polskich działaczy państwa podziemnego w połowie dwudziestego wieku.
Był to proces polityczny działaczy polskiego państwa podziemnego, który odbył się w Moskwie w 1945 roku. Po konferencji w Jałcie władze Polski Podziemnej doszły do wniosku, iż należy szukać porozumienia ze Stalinem i dążyć do realizacji podjętych tam ustaleń w sprawie Polski, czyli wolne wybory oraz rząd złożony z przedstawicieli wszystkich demokratycznych sił politycznych. W związku z tym za pośrednictwem rządu brytyjskiego do Moskwy dotarła wiadomość, że kierownictwo Rady Jednostki Narodowej i Delegat Rządu na Kraj zamierzają rozpocząć w tej sprawie rozmowy. Pod koniec marca 1945 roku przedstawiciel władz radzieckich generał Iwan Sierow, który ukrywał się pod nazwiskiem Iwanow, spotkał się w Pruszkowie z przedstawicielami polskimi jak Kazimierz Pużak, Jan Stanisław Jankowski, Leopold Okulicki. Ustalono, iż władze radzieckie ułatwią Polakom wyjazd do Londynu na konsultacje z rządem RP na obczyźnie. 27-28 marca szesnaście osób reprezentujących Polskę Podziemną zostało podstępnie aresztowanych przez NKWD i wywiezionych do Moskwy. 18-21 czerwca 1945 roku odbył się ich pokazowy proces polityczny. Na próżno protestowały rządy USA, Wielkiej Brytanii i władze RP na obczyźnie. Porwanych oskarżono o działalność dywersyjną na tyłach Armii Czerwonej i skazano ich na kary więzienia od kilku miesięcy do dziesięciu lat. Najwyższy wymiar otrzymał Okulicki-dziesięć lat i Jankowski osiem lat. Obaj nigdy nie powrócili do Polski. W tym samym czasie podczas procesów odbywały się narady w Moskwie komunistów z rządu tymczasowego ze Stanisławem Mikołajczykiem w sprawie powołania Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Zbieżność tych terminów nie była przypadkowa.
Komentarze
.gif)